Firma Linksys określa SPA9000 jako zintegrowany system telefonii IP przeznaczony dla małych i średnich przedsiębiorstw. Możemy powiedzieć, że jest to mini centralka IP z obsługą telefonów IP oraz dwiema liniami wewnętrznymi np. dla faksów. Na wstępie musimy zaznaczyć, że SPA9000 nie posiada wbudowanych portów FXO do obsługi linii PSTN. Obsługa linii tradycyjnych jest możliwa do zaimplementowania w inny sposób, ale o tym w dalszej części opisu.

 

 

 

SPA900 został nam dostarczony w komplecie z dwoma aparatami IP Linksys SPA941 oraz SPA942. Model 942 jest rozbudowaną wersją modelu 941 i posiada zasilanie poprzez Ethernet oraz ma wbudowany switch, co może mieć znaczenie w przypadku, gdy implementujemy rozwiązania telefonii IP w istniejących biurach, gdzie nie ma zbyt dużej ilości wolnych gniazdek sieciowych. Ważna uwaga dla osób planujących zakupy „na zapas”: telefony w wersji z Power Over Ethernet: do tych modeli w standardzie nie ma dołączonego zasilacza, co za tym idzie, musimy posiadać switch z obsługą Power Over Ethernet lub dokupić dodatkowe zasilacze. Oba testowane modele telefonów IP  posiadają obsługę 2 linii voipowych z możliwością zakupu dodatkowej licencji na upgrade telefonu do obsługi 4 linii. Do zasilenia telefonu SPA942 po sieci Ethernet producent posiada w swojej ofercie kilka modeli switchy dedykowanych do tego typu rozwiązań.

Konfiguracja centrali odbywa się za pomocą systemu administracyjnego IVR, widowsowego oprogramowania „Linksys Voice System Setup Wizard” oraz standardowego panelu WWW. Aby rozpocząć pracę z centralą musimy posiadać analogowy aparat telefoniczny, gdyż wszystkie funkcje systemu administracyjnego IVR są dostępne poprzez taki aparat podłączony do portu FXS1. Bardzo ciekawym rozwiązaniem zastosowanym w konfiguracji SPA9000 jest windowsowe oprogramowanie typu wizard. Za pomocą tego oprogramowania możemy zaprogramować w centrali wszystkie podstawowe funkcje w sposób prosty i przyjemny. Oprogramowanie posiada możliwość prostego i szybkiego uaktualnienia oprogramowania samej centrali i telefonów do aktualnej, zgodnej ze sobą wersji. Operacja aktualizacji FW jest niezbędna do poprawnej pracy centrali i współpracujących z nią aparatów IP. Program windowsowy dołączony do SPA9000 automatycznie wykrywa i konfiguruje telefony z serii SPA901, SPA941, SPA942, SPA962, co upraszcza proces wstępnej konfiguracji całego naszego systemu telefonii IP. Telefony IP są  identyfikowane przez centralę po adresie macowym, który to możemy wyświetlić na wyświetlaczu telefonu IP. W przypadku konfiguracji telefonów dwuliniowych, możemy do jednej linii przypisać numer wewnętrzny użytkownika, a do kolejnej linii numer grupowy, czyli tzw. „shared line”, np. linie serwisową.

SPA9000 posiada funkcjonalność IVR, którą możemy konfigurować w windowsowym wizardzie. Nagrywanie zapowiedzi odbywa się z aparatu analogowego podpiętego pod port FXS1. IVR nie zrobi z naszej centralki żadnego Call Center, ale na potrzeby pracy małego biura jest wystarczające. Obsługę połączeń przychodzących, czyli różne zapowiedzi możemy zrobić z podziałam na godziny pracy, dzieląc dzień na dwie strefy czasowe, jak również do okresu wolnego od pracy możemy dodać wybrane dni np. sobotę i niedzielę.

Teoretycznie po zakończeniu konfiguracji z użyciem widowsowego wizarda powinniśmy już normalnie korzystać z uroków połączeń voipowych w naszej firmie. Niestety windowsowa aplikacja, posiada drobne braki funkcjonalne. Mianowicie, nie pozwala skonfigurować wszystkich czterech linii voipowych, jak również nie konfiguruje ustawień pierwszej linii dla połączeń inicjowanych w tradycyjny sposób, czyli poprzez wybranie „0” i numeru kierunkowego. Aby ustawić konfigurację dla pozostałych linii voipowych i zdefiniować dedykowane dial plany musimy zrobić to w panelu WWW centrali. Sam panel przypomina wizualnie typowy panel urządzeń Sipura/Linksys a konfiguracja dial planów jest analogiczna, jak innych w urządzeniach tego producenta. Dla osób niemających do tej pory kontaktu z urządzeniami voipowymi Linksys’a czy też Sidury, pisanie dialplanów może wydawać się skomplikowane, ale po pewnym czasie, gdy dojdziemy do wprawy, nie powinno nam to sprawiać wielu problemów.

Testowana centralka oparta jest na protokole głosowym SIP v.2 (Session Initiation Protocol) i ma zaimplementowane kodeki : G.711, G.726, G.729, G.723.1. Do pełni szczęścia brakuje jedynie kodeka iLBC, ale ten kodek nie występuje w żadnym urządzeniu firmy Linksys. Należy pamiętać, iż kodek wymagający najmniejszego pasma do transmisji głosu, czyli G.729 ze względu na warunki licencyjne, jak również wymagania sprzętowe, ma z zasady ograniczenia co do ilości jednoczesnych połączeń. W przypadku SPA9000 nie znamy tych ograniczeń.

 

W specyfikacji dołączonej do SPA9000 możemy przeczytać, że wspiera on opcję: muzyka - informacje grane z serwera audio (SAS). Muzyka może być dostępna w czasie połączeń: oczekujących, transferowanych, DND. Funkcjonalność ta wymaga zastosowania zewnętrznego serwera audio i w czasie naszych testów nie została przetestowana ze względu na brak w naszych zasobach tego typu oprogramowania.

SPA9000 jest kompatybilny z VoiceMail, kompatybilność ta oznacza, że funkcje poczty głosowej muszą być zaimplementowane u naszego operatora voipowego, a SPA9000 pozwoli nam w prosty sposób z nich korzystać.

SPA9000 jest wyposażona w funkcjonalność routera i posiada dwa porty RJ45 (1 x WAN, 1 x LAN). Jeżeli zdecydujemy się ją stosować jako router, to mamy wtedy do dyspozycji wbudowane mechanizmy QoS, pozwalające nam zarządzać ruchem na wyjściu w „świat”. Jeżeli zdecydujemy się zastosować SPA9000 jako samą centralkę za istniejącym już routerem, to zalecane jest, aby router posiadał obsługę QoS.

Podstawowa wersja naszej centralki ma zaimplementowaną obsługę do 4 telefonów IP (obsługiwane modele to: SPA901, SPA941, SPA942, SPA962). Jeżeli nasze potrzeby są większe, to możemy nabyć dodatkową licencję na rozbudowę centralki i wtedy mamy możliwość obsługi do 16 telefonów IP. Ilość portów FXS, to niestety tylko 2 sztuki i nie mamy możliwości zwiększenia tej ilości poprzez podpięcie dodatkowego modułu.

Do testów połączeń wybraliśmy następujących operatorów: Sieć T2, Fone, Halonet. System może obsłużyć 4 serwery SIP, czyli mówiąc inaczej czterech odrębnych operatorów voipowych. Ilość jednocześnie prowadzonych rozmów przez danego operatora nie jest ograniczana przez samą centralkę. W przypadku np. Sieci T2 w koncie przedpłaconym możemy wykonywać jedną rozmowę wychodzącą, ale nie ma ograniczenia dla połączeń przychodzących. Przy projektowaniu rozwiązań voipowych, należy brać również pod uwagę przepustowość własnego łącza internetowego.

Z żadnym z testowanych operatorów nie było najmniejszych problemów. Ustawienia konfiguracyjne konta voipowego dla danego operatora są analogiczne jak dla bramki Linksys PAP2, której konfiguracja jest bardzo często opisana jako wzorcowa dla urządzeń Linksys’a na stronach operatorów.

Bardzo ważnym zagadnieniem w pracy biurowej jest nadal obsługa faksów. Niestety rozwiązania typu fax2email i email2fax nie są w stanie zastąpić sprawdzonej starej maszyny faksowej, w którą włożymy podpisany przez prezesa świstek papieru i puścimy w świat. Producent podaje, że faksy mogą być obsługiwane za pomocą T.38 lub kodeka G.711 Pass Through. Jest to oczywiście prawda, ale życie pokazuje, że transmisja za pomocą G.711 jest niestety mało stabilna, a protokół T.38 nie jest jeszcze rozpowszechniony wśród operatorów VoIP. Oczywiście zawsze jest opcja, żeby tak napisać dial plany aby, połączenia faxowe np. z portu FXS1 zawsze wychodziły przez linię PSTN. Ta uwaga dotyczy oczywiście VoIP’a jako technologii, a nie konkretnie omawianego rozwiązania.

Jeżeli firma całkowicie przeszła na połączenia voipowe to SPA9000 jest dla nich idealnym rozwiązaniem. Niestety większość firm posiada nadal linie PSTN’owe. W tym przypadku można zastosować moduł o symbolu SPA400, który to posiada 4 porty FXO i jest dedykowanym rozwiązaniem dla SPA9000. Niestety na obecną chwilę ten moduł nie jest dostępny na naszym rynku. Planowany termin wprowadzenia go do sprzedaży to początek przyszłego roku. Do czasu pojawienia się na rynku SPA400 możemy wykorzystać port FXO z SPA3102. Opis połączenia SPA9000 z portem FXO SPA3102 jest dostępny na stronach Linksys’a. W czasie naszych testów nie przeprowadzaliśmy prób integracji centralki z linią PSTN, a to dlatego że zaliczamy się do szczęśliwców całkowicie korzystających z rozwiązań voipowych.

Musimy zaznaczyć, iż wielkość samej centralki nie jest adekwatna do jej możliwości. Jest to naprawdę małe urządzenie. Po testach możemy powiedzieć, że „mały może dużo”. W opisie nie wymieniliśmy wielu funkcji znanych nam z tradycyjnych central telefonicznych typu :  konferencje telefoniczne, transfery połączeń, zawieszanie, intercom, prezentacja numerów itp., ale uznajemy to jako standard w telefonii IP, który w SPA9000 oczywiście występuje.

Czytając ten opis mogą Państwo zastanawiać się, czy SPA9000 w komplecie z telefonami IP jest rozwiązaniem zalecanym dla Państwa. Naszym zdaniem ten system telefonii IP jest dedykowany dla małych i średnich firm, zatrudniających kilku do kilkunastu pracowników lub też może być śmiało stosowany w oddziałach większych firm jako wyposażenie tzw. odległej placówki.

Przy testach SPA9000 pokusiliśmy się o skalkulowanie, jaki jest obecnie koszt sprzętu sieciowego i telefonicznego przy wyposażaniu małej firmy lub małego oddziału firmy. Na bazie oferty firmy Linksys złożyliśmy infrastrukturę teleinformatyczną. Nasze wzorcowe biuro będzie miało 8 pracowników, z których każdy posiada telefon i komputer. Dostawcą Internetu będzie TP z usługą DSL i jedną linią analogową. Jako router przy sieciach opartych na łączach DSL lub kablowych możemy zastosować SPA9000 w cenie około 900 PLN netto. Takie podejście pozwala wykorzystać w pełni mechanizmy QoS zintegrowane w tym routerze/centralce, co ma olbrzymie znaczenie przy transmisji głosu w sieciach IP. Jak już pisaliśmy SPA9000 ma tylko jedno wyjście po stronie LAN. Do podzielenia łącza będziemy potrzebować switch. Ilość portów zależy oczywiście od  naszych potrzeb. Biorąc pod uwagę, iż w naszej sieci  będą pracować telefony IP, które mają możliwość zasilania po Ethernecie to możemy zastosować switch w technologii Power over Ethernet. Planując ilość portów nadmiarowo możemy zaplanować w naszej sieci 24-portowy switch. W tym wypadku zalecanym modelem będzie SRW224P w cenie około 1400 PLN netto. Przy podłączeniu do SPA9000 8 aparatów IP, będziemy musieli zakupić dodatkową licencję umożliwiającą podłaczenie do 16 telefonów IP. Koszt licencji to około 750 PLN netto. Oczywiście na biurku każdego z pracowników musi stanąć aparat telefoniczny. Dla komfortu pracy i uniknięcia dodatkowego okablowania sieciowego, jak i zasilającego możemy zastosować aparaty SPA942 z obsługą technologii Power over Ethernet  i dwóch portów głosowych. Model ten posiada również wbudowany switch, co pozwoli właczyć je do sieci przed komputerem. Koszt tego modelu to około 440 PLN netto. Musimy zaznaczyć, że aparat wzięty do kalkulacji jest najdroższym modelem obecnym na tę chwilę w ofercie firmy Linksys. Na liście telefonów współpracujących z centralką SPA9000 znajdują się również tańsze modele. Musimy natomiast pamiętać o obsłużeniu jednej linii analogowej, którą posiadamy w naszym wzorcowym biurze. W tym przypadku ograniczymy się do zastosowania SPA3102 w cenie około 250 PLN netto. Przy większej ilości linii PSTN musimy poczekać na wprowadzenie do sprzedaży SPA400. Całość sprzętu daje nam koszt około 6800 PLN netto.

Dystrybutorem sprzętu Linksys na Polskę jest Konsorcjum FEN. Należy pamiętać, iż końcowi użytkownicy mogą nabywać sprzęt VoIP firmy Linksys jedynie za pośrednictwem firm posiadających status Linksys Service Provider (LSP).